Behandeling kadernota: investeren in sociaal domein

Door De fractie op 28 juni 2018

Een society 5.0, mijn collega verwees er al even naar. Voor de taalkritikasters zal ik de uitdrukking vernederlandsen. De Samenleving 5.0. In de samenleving 5.0 draait het vooral weer om de mens die prettig woont, werkt en leeft in de stad die we om die mens heen zo slim mogelijk inrichten. Daar horen, zoals gezegd, politieke keuzes bij.

Hoe zien wij als PvdA de toekomst voor onze samenleving en welke keuzes horen daar bij? Daar mogen we ons ten tijde van het bespreken van de Kadernota over uitspreken. Maar om het toekomstbeeld te schetsen en de weg er naar toe te bepalen, moet je weten waar je vandaan komt en met welke mogelijkheden je op pad kunt gaan.

Zojuist hebben we de jaarstukken besproken en daarbij de APK-sticker aan het college uitgereikt. ‘We’ zijn goed bezig, maar hebben ook zeker dossiers lopen die extra aandacht behoeven. Hier zal in onderweg naar onze toekomst dan ook rekening mee gehouden worden.

Wat het college richting die toekomst wil bewerkstelligen hebben we in mei kunnen ontdekken, analyseren en bespreken tijdens de raadsvergadering waar het bestuursakkoord op de agenda stond. Hierbij werd duidelijk dat er meerdere partijen het bestuursakkoord omarmden, omdat er goede, sociale ambities uitgesproken werden.

We hebben als raad onze voorkeuren uitgesproken (of kunnen uitspreken) als het gaat om hoe het college invulling zou moeten geven aan deze ambities. Deze suggesties worden meegenomen in het collegeprogramma dat naar verwachting in het najaar besproken gaat worden. We verwachten dat dit collegeprogramma dan ook een duidelijke visie geeft over waar het college naar toe wil en hoe zij dat gaat doen. Om vervolgens vanuit de investeringsagenda, die bij dit programma hoort, deze ambities te verwerken in de begroting voor 2019.

De kadernota die hier ligt is dan ook beleidsarm. Maar beleidsarm betekent niet vrijblijvend. We hebben als gemeente een aantal belangrijke keuzes te maken. Zoals het bestuursakkoord al zegt: Samen Investeren!

Samen investeren in samen. Investeren doe je om uiteindelijk een zo hoog mogelijk rendement te halen. Bij investeringen in een socialere samenleving volgt het rendement later, bekijk het dan ook op de lange termijn en durf hierin te investeren. Laten we politiek bedrijven voor de lange termijn en zorgen voor later. Het maatschappelijke rendement is wellicht minder zichtbaar en later te meten, maar daarom niet minder succesvol. Goede voorbeelden hiervan zijn de resultaten van de uitstroom van bijstandsgerechtigden, het succes van de DutchTechzone en het voordelige resultaat binnen de rijksmiddelen BUIG.

Bijkomend voordeel nog; bij dit soort investeringen leidt het zelden tot nooit tot kapitaalslasten en blijf je in de toekomst flexibel om bepaalde uitgaven te wijzigen. Kapitaalslasten staan vast voor langere periodes en zijn niet aan te passen. Hooguit door een rentewijziging, maar als ik naar de toekomst kijk, verwacht ik niet dat deze wijzigingen in positieve zin aangepast zullen worden. Als ik de toekomst kon voorspellen, dan had ik dit verhaal niet hier verteld. Dan had ik een ander verhaal gehouden waarbij ik u de resultaten van geplande investeringen al kon geven en hoefden we daar niet over in debat te gaan.

Dat is nu net wat ik zo mooi vind aan de politiek. Meedenken en meepraten om (daar heb je de APK weer) binnen de ambities van de gemeente Emmen prioriteiten vast te stellen en de juiste kaders mee te geven. Luisteren naar andere fracties met andere invalshoeken en argumenten en daarover in conclaaf gaan. En de komende 4 jaar mag ik dat namens de fractie van de PvdA als aanvoerder doen. Iets waar ik enorm trots op ben.

Even zo trots ben ik op Emmen! Ja, we zijn ons bewust van dingen die niet altijd goed gaan, maar door de bocht genomen is het toch fantastisch om in onze gemeente te wonen? We leven in vrijheid, hebben adequate voorzieningen en steunen daar waar nodig elkaar. Het mooie Drentse woord: Noaberschap

Even terug naar de samenleving 5.0. De kwaliteit van leven in de gemeente kan omhoog en moet omhoog om in de toekomst aantrekkelijk te blijven. Hiervoor zullen investeringen gedaan moeten om het voorzieningenniveau op peil te houden. De PvdA  gaat er van uit dat er in de leefbaarheidsvisies die opgesteld worden door de gemeente dan ook gekeken wordt naar de immateriële zaken in een woongebied.

Op verschillende bijeenkomsten klinkt het geluid dat we moeten investeren in de sociale structuur, veiligheid, gezondheid en het onderwijs. Daarmee zijn en blijven we in de toekomst een aantrekkelijke vestigingsplaats. Zowel voor huidige inwoners, nieuwe inwoners als voor de bedrijven.

Om de ambities van dit college te ondersteunen/ extra gestalte te geven zou de PvdA graag prioriteit willen geven aan investeringen in het sociale domein, de aansluiting van de arbeidsmarkt met het onderwijs en goede en aantrekkelijke voorzieningen nabij.

Denk bij het sociale domein aan investeringen in het integrale armoedebeleid en betrek ook de raad in een vroegtijdig stadium van het onderzoek naar de wijze waarop schuldhulp het beste tot zijn recht gaat komen. De PvdA vindt dat hier meer ingezet moet worden op het voorkomen van schulden dan het genezen ervan. Naar ons idee gebeurt dit onderzoek nu aan het eind van de keten en moeten we niet symptomen bestrijden, maar de bron proberen te elimineren.

Een ander aandachtsgebied is de inburgeringsaanpak. De statushouder die moet inburgeren is op dit moment zelf verantwoordelijk voor zijn/haar inburgeringsproces. De duur van een inburgeringcursus is gemiddeld twee jaar. In deze twee jaar is de klantmanager niet gerechtigd om  informatie in te winnen bij de scholen die de taalcursus verzorgen. Dit betekent dat de klantmanager pas na twee jaar kan starten met de begeleiding van de statushouder. Er gaat in de huidige situatie dus veel kostbare tijd verloren. Het zou naar onze mening de voorkeur verdienen dat direct na het starten van de cursus de klantmanager de begeleiding oppakt en zo ook meer zicht/controle te hebben op de output van organisaties die gelden ontvangen voor de inburgeringscursussen.

Als we kijken naar de aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt moeten we ook kijken naar de manier waarop we dit moeten kunnen faciliteren. Wellicht moeten we af van de traditionele leerfabrieken naar andere onderwijsvormen. Om deze vormen gestalte te kunnen geven zullen we ook moeten investeren in adequate onderwijshuisvesting. Hier heeft de PvdA in een eerder stadium ook al moties over ingediend en deze zijn dan ook aangenomen. Het rijk heeft ook extra middelen beschikbaar gesteld om technische opleiding te ondersteunen richting die aansluiting. Ons verzoek aan het college om hier samen met de onderwijsinstellingen in onze gemeente het maximale uit te halen.

Ook willen we in blijven zetten op de succesvolle aanpak binnen de DutchTechzone. We zien dat Emmen zich ontwikkelt tot hotspot als het gaat om biobased economy. Laten we daar op blijven inzetten! Maar blijf ook oog houden voor de indirect betrokken partijen bij deze tak van sport en zorg dat het MKB deze ontwikkelingen omarmt en volledig gebruik gaat maken van regelen die behoren bij de DutchTechzone.

Als het gaat om goede en aantrekkelijke voorzieningen nabij, dan is dat een ruim begrip. De Pvda wil met name zorgen dat goede zorg in nabijheid van de bewoners is. Denk hierbij aan een goed ziekenhuis, voldoende huisartsen en een goede invulling van zorg aan huis binnen het WMO.

Maar het is meer dan voorzieningen in de zorg. Het is ook het toerisme, onze aantrekkelijke gemeente en alle evenementen die daarbij horen. Zij zijn het samen investeren waard en moeten dan ook zeker niet het uit oog verloren raken. Het draagt immers bij aan een beter vestigingsklimaat. Met een beter vestigingsklimaat wordt het ook aantrekkelijker voor gespecialiseerd personeel om zich hier te vestigen en ons van goede zorg, goed onderwijs of arbeid te voorzien.

Kortom: samen investeren in samen! Samen investeren in de samenleving 5.0.